Aanhegtings en toebehore aan eiendom wat verkoop word – Wat bly en wat mag gly

Wanneer vaste eiendom verkoop en oorgedra word van een eienaar na die volgende  gebeur dit meer dikwels as nie, dat daar ‘n kommunikasiegaping ontstaan tussen die verkoper en die koper ten aansien van welke aanhegtings en toebehore deur die verkoper verwyder mag word wanneer hy die eiendom ontruim.  Die koper sien gewoonlik die eiendom terwyl dit nog in die besit en onder beheer van die verkoper is.  Wanneer die koper uiteindelik die eiendom okkupeer  besef hy die sateliet-skottel is nie meer daar nie,  die glansende granietblaaie in die kombuis is vervang met ‘n graniet-nabootser en die swembad skoonmaker (Kreepy Krauly) is weg.

Hierdie situasie kan baie maklik vermy word deur bloot alle onduidelikhede tussen die verkoper en koper vroegtydig uit te sorteer.  Die verkoper kan bloot aanhegtings en toebehore wat hy mag verwyder spesifiseer in ‘n aanhangsel tot die koopkontrak.    Gevolglik dra die koper uit die staanspoor kennis daarvan en word hy nie ontnugter wanneer hy okkupasie neem van die eiendom nie.

Let daarop dat nie alle aanhegtings en toebehore deur die verkoper verwyder mag word nie.  ‘n Aanhegting is enige item wat sy onafhanklike identiteit verloor wanneer dit deel word van vaste eiendom of as dit fisies vasgeheg is of as die bedoeling is dat dit permanent deel van die eiendom word  bv. ‘n ingeboude kas,  granietblaaie,  duursame hout-afwerkings en lugverkoelingsisteme.  Toebehore is bykomstighede soos sleutels van deure,  die rooster voor ‘n kaggel, die kontrole van ‘n elektriese motorhuisdeur en selfs ook losstaande kroegstoeltjies wat deel uitmaak van ‘n ingeboude kroegeenheid.  As ‘n reël mag toebehore nie deur die verkoper verwyder word nie, aangesien dit die koper se reg om eiendom te gebruik, geniet en benut, sal beperk.

Wanneer mens kyk na watter aanhegtings wel verwyder mag word en watter nie, moet daar aan die volgende drie faktore oorweging geskenk word:

  1. Die aard en doel van die item

Die item moet aan die onroerende eiendom geheg word en as ‘n permanente aanhegting beskou word met die doel om die onroerende eiendom te dien of te bevoordeel.

  1. Die wyse en graad van aanhegting

Die manier waarop die item aangeheg is kan aanduidend wees of ‘n item verwyder kan word van die onroerende eiendom of nie.  Indien verwydering van die item aansienlike skade sal aanrig aan die onroerende eiendom, mag die aanhegting nie verwyder word nie.

  1. Die bedoeling van die eienaar

Indien die verkoper die item aangeheg het met die bedoeling dat dit ‘n permanente aanhegting moet wees kan hy nie by verkoop van die eiendom die aanhegting  verwyder nie.

Aanhegtings word as permanent beskou wanneer dit vasgebout, ingebou, gesaai is of reeds wortel geskiet het in die grond.  Ander items wat gewoonlik beskou word as permanente aanhegtings en wat nie deur die verkoper verwyder mag word nie  is onder andere alarmstelsels, ligte en ligskerms, gordynreëlings, handoekreëlings, die bestaande tuin, swembad filter, -pomp en -skoonmaaktoerusting en televisie antennas.

In praktyk is daar dikwels ‘n gestoeiery spesifiek oor of ‘n satteliet-skottel van die onroerende eiendom verwyder mag word,  al dan nie.

Gewoonlik argumenteer die verkoper dat alhoewel die skottel deur fisiese aanhegting aan die eiendom aangeheg is die bedoeling van die aanhegting nie was dat dit permanent van aard moet wees nie en dat dit ‘n integrale deel van die dekodeerder as roerende eiendom is.  Daarom sal hy by verkoop van die eiendom die skottel mag verwyder.

In teenstelling hiermee argumenteer die koper dat hy onder ‘n wanindruk geplaas was dat die skottel ingesluit is as permanente aanhegting tot die eiendom en dat dit die eiendom vir hom meer aanloklik gemaak het.

Die gebruik is dat ‘n verkoper sy satelliet-skottel mag verwyder mits die koopkontrak nie die verwydering verbied nie.  Die skottel moet egter weer in ‘n werkende toestand geinstalleer kan word, met ander woorde verwydering daarvan moet geskied sonder dat daar skade aan die onroerende eiendom of die skottel self aangerig word.

Dit is belangrik om ook op te let dat aanhegtings en toebehore nie verwyder mag word en deur ‘n goedkoper weergawe daarvan vervang word nie, tensy dit natuurlik gedoen word by ooreenkoms tussen die koper en verkoper.

Gina Troskie

0